witkiewicz, stanisław ignacy

witkiewicz, stanisław ignacy (ur. 1885 warszawa, zm. 1939 jaziory na polesiu - śmiercią samobójczą)
malarz, filozof, dramaturg, powieściopisarz, poeta i publicysta.
od 1890 wychowywał się w specyficznej atmosferze zakopanego, stykał się z wybitnymi przedstawicielami nauki i sztuki, którzy bywali w domu jego ojca, stanisława witkiewicza. nie odbywał regularnych studiów artystycznych, z wyjątkiem pobytu na kursie j.mehoffera w krakowskiej asp w l. 1904-05. malował na plenerach z zaprzyjaźnionymi artystami, odbył studyjne podróże do niemiec, włoch oraz paryża, gdzie zetknął się z nowymi tendencjami w sztuce. brał udział w australijskiej wyprawie etnologa b.malinowskiego, służył w armii carskiej w czasie i wojny światowej, brał udział w wydarzeniach rewolucji październikowej. w 1918 powrócił do kraju i związał się z grupą formistów.
jego twórczość malarska odbiegała wszakże od założeń formistycznych, prezentując w obrazach o szokujących tytułach swoistą odmianę ekspresjonizmu, ów niepokojący i natychmiast rozpoznawalny styl, wymykający się ścisłym klasyfikacjom. rok 1919 przyniósł nowe nowe formyw malarstwie zawierające wykład witkiewiczowskiej ontologii, estetyki czystej formy, historiozofii i praktyki malarskiej. uzupełnieniem i rozszerzeniem były szkice estetyczne z 1922 r.
po roku 1924 stanisław ignacy witkiewicz ograniczył swoją twórczość malarską do działalności "firmy portretowej" malując pastelowe portrety według, określonych "regulaminem firmy", pięciu podstawowych typów a, b, c, d, e oraz ich pochodnych. na tych portretach obok sygnatury umieszczał często informacje o zażytych używkach i narkotykach, których działanie na sobie eksperymentował. specjalny cennik opracowany razem z regulaminem firmy ustalał ceny dla poszczególnych typów, przy czym najdroższy był typ a ("wylizany" z zaakcentowaniem "ładności"), zaś portrety typu c, które witkacy malował z własnej inicjatywy, ceny nie miały.

portret janiny turowskiej-leszczyńskiej, ix 1931
pastel, papier ciemnobrązowy, 64 x 49 cm;
sygnowany p.d.: witkacy 1931 ix;
oraz l.d.: t.lt | empedete + koka + paracodine;
z katalogu domu aukcyjnego agra-art;
(85875 bajtów)

portret mężczyzny z profilu, 1932
pastel, papier brązowy, 68,5 x 49 cm;
sygnowany l.d.: 31/i| 1/ii (c+co) | no nn;
oraz niewyraźnie p.d.: (tc + co) | witkacy 1932 + np. nn;
z katalogu domu aukcyjnego agra-art;
(146889 bajtów)

pocałunek mongolskiego księcia, 1915-18
pastel, gwasz, akwarela, papier, 47 x 85 cm;
sygnowany: witkacy 1915-1918;
muzeum narodowe w warszawie;
(39736 bajtów)

kompozycja fantastyczna, 1923
gwasz, tusz, papier, 63,5 x 49 cm;
sygnowany l.d.: 1923 np. witkacy | aq+g+t;
muzeum narodowe w warszawie;
(155398 bajtów)

kompozycja figuralna, kuszenie adama, 1920
pastel, papier, 65,5 x 48,8 cm;
sygnowany l.g.: witkacy 1920;
muzeum narodowe w warszawie;
(226457 bajtów)

portret kobiety, 1918
pastel, papier szary, 61 x 46 cm;
sygnowany p.d.: witkacy | 1918 | tc+d;
muzeum narodowe w warszawie;
(118729 bajtów)

portret michała choromańskiego, 1930
pastel, tektura, 65 x 55 cm;
sygnowany l.d.: witkacy | t-c+her+c-co+co+c | 1930 iv;
muzeum narodowe we wrocławiu;
(142268 bajtów)

temat strony: malarstwo polskie
stworzono: 5 listopada 1998
aktualizowano: 5 listopada 1998
opracował: jacek kopeć