zycie i tworczosc - vogel zygmunt.

vogel, zygmunt (ur. 15.06.1764, zm. 20.04.1826 wilno)
początkowo kształcił się na budowniczego, ucząc się architektury u krystiana gotfryda deubla w warszawie, a w 1778-80 rysunków i architektury u ferdynanda nara w morawicy pod kielcami. w 1780 dzięki protekcji stanisława kostki potockiego został przyjęty do malarni na zamku, gdzie pracował pod okiem a.lebruna, j.monaldiego i s.b.zuga. malował głównie akwarelą, rzadziej tuszem i sepią. od 1818 zajmował się litografią.
w 1785 wykonał akwarelowe kopie (z niewielkimi zmianami) wedut warszawy canaletta. w latach 1785-86 oraz w 1789 namalował ponad sto widoków stolicy i okolic. w 1787 został "rysownikiem gabinetowym" stanisława augusta, co ustaliło jego pozycję i wytyczyło dalszy kierunek twórczości. zrazu, na zlecenie króla, a później samodzielnie odbywał w latach 1787-1800 podróże po polsce, malując widoki zamków, ruin, miast i miasteczek, głównie w dorzeczu wisły. w 1792 wyjeżdżał do czech, drezna i berlina, a w 1793 do czech, holandii i niemiec. w latach 1794-96 namalował wiele widoków Łazienek, temat ten powtarzał często i później.
poza pracami dla króla odtwarzał vogel widoki rezydencji magnackich dla marszałka w.kor. michała mniszcha, stanisława kostki potockiego, aleksandry ogińskiej, izabeli lubomirskiej, heleny radziwiłłowej, dla czartoryskich i jabłonowskich, dla ignacego krasickiego i księcia józefa poniatowskiego.
w 1804 podjął wydanie w technice graficznej »podróży malarskiej po polsce«, w której zamierzał zamieścić 54 ryciny według rysunków własnych. ukazało się tylko 20 rycin rytowanych przez jana zachariasza freya, w dwóch edycjach - 1806 i 1807. dzieło to otworzyło voglowi wstęp do warszawskiego towarzystwa przyjaciół nauk, którego członkiem został w 1805. od 1804 należał do tajnego towarzystwa przyjaciół ojczyzny.
od 1800 zajął się głównie działalnością pedagogiczną. początkowo udzielał lekcji rysunku członkom arystokratycznych rodzin. w 1804 został nauczycielem architektury i rysunków w szkole aplikacyjnej artylerii i inżynierów oraz w liceum warszawskim; w 1812 profesorem architektury cywilnej w szkole elementarnej artylerii i inżynierów. w 1817 objął katedrę perspektywy w oddziale sztuk pięknych uniwersytetu warszawskiego jako zastępca profesora, w 1818 jako profesor przybrany, w 1824 - stały.
od 1810 wykonywał zlecenia rządowe w dziedzinie architektury wojskowej i ogrodowej, wyposażenia świątyń i gmachów oraz inne. w latach 1813-25 projektował katafalki i urządzał obchody żałobne najwybitniejszych osobistości polskich.
brał udział w wystawach warszawskich w 1819, 1821 i 1825, uzyskując na pierwszej z nich srebrny medal za akwarelę widok kościoła dominikanów obrermantów.
artysta używał często spolszczonego miana "ptaszek", podkreślając tym swą polską przynależność.

widok bramy nowomiejskiej w warszawie, 1785/86
akwarela, papier, 32 x 48,9 cm;
muzeum narodowe w warszawie;
(60396 bajtów)

widok rynku w kazimierzu, 1794
akwarela, papier, 38,7 x 59,7 cm;
gabinet rycin biblioteki uniwersytetu warszawskiego;
(51812 bajtów)

widok zamku w ojcowie, 1787
akwarela, papier, 40,6 x 56,8 cm;
gabinet rycin biblioteki uniwersytetu warszawskiego;
(58762 bajtów)

jest to powtórzenle, z małymi zmianami, tego samego widoku wykonanego sepią, znajdującego się w muzeum narodowym w warszawie.

widok mostu koło ogrodu w mokotowie z okolicami królikarni i szop, 1790
akwarela, papier, 33,8 x 49,9 cm;
gabinet rycin biblioteki uniwersytetu warszawskiego;
(66997 bajtów)

widok ten powtarzał vogel w dwóch wersjach: raz w 1791 lub 1792 dla księżnej marszałkowej izabeli lubomirskiej, właścicielki mokotowa; akwarelę te wywiózł w 1944 alfred potocki za granicę. drugi raz w 1805; ten widok, należący w 1836 do mniszchów w wiśniowcu, od 1939 znajduje się w zbiorach muzeum narodowym w warszawie.