webart: stattler, wojciech korneli

stattler, wojciech korneli (ur. 1800 kraków, zm. 1875 warszawa)
wojciech korneli stattler ur. 20.04.1800 w krakowie, zm. 06.11.1875 w wawrszawie. ojciec jego, z zawodu kotlarz i brązownik, był radnym miejskim i deputowanym na sejm m.krakowa. studia rozpoczął stattler w krakowie w 1816 od nauk matematyczno-przyrodniczych. w następnym roku zapisał się na kurs rysunku i malarstwa w akademii sztuk pięknych, gdzie kształcił się pod kierunkiem j.brodowskiego i j.peszki oraz uczył się u f.lampiego.
w latach 1818-27 studiował we włoszech: w akademii św. Łukasza w rzymie pod kierunkiem a.pozziego oraz prywatnie u v.cammucciniego i b.thorvaldsena i w 1822 w akademii weneckiej kierowanej przez a.canovę; potem był znów w rzymie. w latach 1819-25 otrzymał stypendium rządowe. do rzymu przyjeżdżał jeszcze kilkakrotnie. obracał się w gronie znanych artystów, m.in. nazareńczyków z f.overbeckiem na czele, arystokracji polskiej i wybitnych przedstawicieli świata literackiego. Żywe więzy przyjaźni łączyły stattlera ze słowackim, odyńcem i mickiewiczem, którego portretował kilkakrotnie (m.in. rysy poety nadał obliczu jana chrzciciela w obrazie chrzest chrystusa - ok. 1836, w kaplicy biskupa zadzika w katedrze wawelskiej) i za którego namową przybrał w okresie rzymskim nazwisko stański.
jeszcze w okresie studiów krakowskichzyskał artysta dość dużą popularność w kraju, której nie osłabił długoletni pobyt za granicą. mimo uznania jakim się cieszył, jego karierze malarskiej towarzyszyły stale trudności materialne. w 1829 przebywał stattler w Łańcucie u a.potockiego, portretując członków jego rodziny i otrzymując przez pewien czas pensję. w 1830 był w puławach, gdzie m.in. wykonał przygotowawcze szkice do portretu księcia adama czartoryskiego. w 1829 mianowany został honorowym, a w 1813 - rzeczywistym profesorem malarstwa krakowskiej szkoły sztuk pięknych; obowiązki te pełnił oficjalnie do 1857. zasłużył się jako reorganizator tejże uczelni, wprowadzając naukę rysunku z żywego modela.
wyjeżdżał na krótkie pobyty za granicę: na zaproszenie konstantego czartoryskiego do wiednia w 1830 (ożenił się wówczas z włoszką katarzyną zerboni), ok. 1853 i 1857 do rzymu, w 1843/44 do paryża w związku z wystawieniem tam obrazu mechabeusze.
pisał artykuły i rozprawy teoretyczne na temat sztuki i szkolnictwa artystycznego, pozostawił "pamiętnik", opublikowany w 1916 przez m.szukiewicza. w nadziei na polepszenie warunków bytowych przeniósł się ok. 1870 do warszawy, lecz dalej żył w niedostatku. powodowany uczuciami patriotycznymi nie przyjął jednak zamówienia namiestnika berga na wykonanie 50 kopii portretu cara.
malował obrazy o tematyce religijnej (kain i abel - 1823, mojżesz na górze synaj - 1828, machabeusze - 1842, Św. rodzina - ok. 1870), w tym wiele ołtarzowych, rzadziej historyczne, akty oraz liczne portrety (m.in. mickiewicza, słowackiego, woronicza, fredry, brodzińskiego, chłopickiego, skrzyneckiego, dembińskiego). kopiował obrazy mistrzów włoskich, m.in. rafaela i tycjana.