zycie i tworczosc - smuglewicz franciszek.

smuglewicz, franciszek (ur. 06.10.1745, zm. 18.09.1807 wilno)
malarstwa uczył się najpierw u swego ojca Łukasza i sz. czechowicza w warszawie. w latach 1763-84 studiował w rzymie, początkowo u a. marona, zaś od 1765 w akademii św. Łukasza, uzyskując w 1766 premię akademii. od 1767 otrzymywał stypendium stanisława augusta. w rzymie współpracował w v. brenną nad serią rysunków typu inwentaryzatorskiego złotego domu nerona. miał liczne kontakty z tamtejszymi archeologami i kolekcjonerami i udało mu się zająć wybitną pozycję w tamtejszych kołach artystycznych. po powrocie do polski zamieszkał w warszawie. związany z kołami patriotycznymi i postępowymi stolicy (m.in. z h. kołłątajem) tworzył wiele prac o tematyce patriotyczno-rewolucyjnej. w swojej pracowni prowadził szkołę malarską. uczniami jego byli m.in. peszka, topolski, tokarski i d. kondratowicz. jako pedagog działał też w wilnie, dokąd przeniósł się na stałe w 1797 (odwiedzał wilno w 1785). od 1798 w tamtejszym uniwersytecie, na wydziale sztuk pięknych prowadził katedrę rysunku i malarstwa, stając się faktycznym założycielem "szkoły wileńskiej". od 1800 do 1801 przebywał w petersburgu, dokąd wezwał artystę car paweł i dla wykonania dekoracji malarskiej wnętrz zamku michajłowskiego. smuglewicz podejmował głównie tematykę antyczną, biblijną, religijną, a rzadziej historyczną i portxet. oprócz obxazów olejnych, malował akwarelą i wykonywał wiele xysunków, robił też grafiki, rozpoczął m.in. pracę nad cyklem »obrazy historii polskiej w stu rycinach«.

przysięga kościuszki na rynku krakowskim, 1797
olej, płótno, 104 x 118,5 cm;
muzeum narodowe w warszawie;
(61363 bajtów)

portret rodziny prozorów, 1789
olej, płótno, 182 x 144 cm;
muzeum narodowe w warszawie;
(97220 bajtów)

obraz będący pośmiertną apoteozą józefa prozora, wojewody witebskiego przedstawia od lewej ku prawej : franciszka bukatego, dyplomatę, ministra pełnomocnego w londynie w latach 1789-93 ożeniónego z barbarą prozorówną; stanisława jelskiego - pułk. kawalerii narod. wojsk lit., komisarza skarbu w.ks.lit., ożenionego z różą prozorówną; karola prozora, uczestnika insurekcji kościuszkowskiej na litwie, w 1812 członka rządu tymczasowego na litwie, członka tow. patriotycznego; ignacego prozora, brata karola, w 1794 generała majora wojsk lit.; ludwikę prozorową z szujskich, żonę karola; na pierwszym planie obrazu dzieci karola i ludwiki: józef i marianna.
na pniu drzewa medalion z portretem józefa prozora, wojewody witebskiego.