peszka, józef


peszka, józef (ur. 19.02.1767, zm. 04.09.1831 kraków)
początkowo uczył się rysunku u d.estreichera w liceum św. anny w krakowie. malarstwo studiował w warszawie u f.smuglewicza od 1786. smuglewicz wprowadził też artystę w krąg postępowych działaczy sejmu czteroletniego. w latach 1790-92 wykonał peszka na zamówienie magistratu starej warszawy, a z inicjatywy prezydenta dekerta jedenaście portretów wybitnych działaczy politycznych i społecznych, m.in. prezydenta ignacego wyssogoty-zakrzewskiego, hugona kołłątaja, stanisława małachowskicgo, stanisława kublickiego.
w latach 1793-1812 wiele podróżował, przebywając dłużej tylko w wilnie (1794-98, 1802, 1803, 1807, 1812), moskwie (1798-99), petersburgu (razem ze smuglewiczem 1800-ol) i na białorusi, m.in. w witebsku, mohylewie, mińsku i wreszcie w nieświeżu, gdzie pracował ok. 1807-10 najprawdopodobniej jako nadworny malarz michała radziwiłła, opiekuna właściciela nieświeża dominika.
w 1813 powrócił na stałe do krakowa i tu obok twórczości malarskiej (głównie portrety urzędników i mieszczan krakowskich) zajął się pracą pedagogiczną: w latach 1816-18 wykładał teorię sztuki na uniwersytecie jagiellońskim, a od 1818 kierował katedrą malarstwa i rysunku w akademii sztuk pięknych, której współorganizatorem był razem z j.brodowskim. po jej reorganizacji w 1831 został dyrektorem szkoły. pod wpływem smuglewicza namalował peszka kilka obrazów historycznych, pozostawił też wiele rysunków tuszem i sepią, przedstawiających sceny z historii polski. w okresach podróży rysował i malował, przeważnie sepią i akwarelą, krajobrazy, często z bogatym sztafażem.

trzy damy, trzy muzy, ok. 1800
olej, płótno, 197 x 134 cm;
muzeum narodowe w warszawie;
(85332 bajtów)


portret przedstawia panie: mazarakową, lekczyńską i wendową; dwie ostatnie były bratanicami artysty. udrapowane w antykizujące stroje, symbolizują one muzy: poezji miłosnej, opiekunkę pieśni erato, poezji - euterpe i historii - klio.

portret franciszka smuglewicza, 17090-1800
olej, płótno, 61 x 51,5 cm;
lwowska galeria obrazów;
(28353 bajtów)


strona główna strona wyżej bibliografia

o webart temat strony: malarstwo polskie
stworzono: 17 września 1999
aktualizowano: 17 września 1999
opracował: jacek kopeć