kotsis, aleksander

kotsis, aleksander (ur. 1836 ludwinów k.krakowa, zm. 1877 podgórze k.krakowa)
aleksander kotsis studiował w krakowskiej szkole sztuk pięknych pod kierunkiem w.k.stattlera, w.Łuszczkiewicza i a.płonczyńskiego oraz w akademii wiedeńskiej. po powrocie do kraju zamieszkał w krakowie, skąd podróżował do paryża, brukseli, wiednia i monachium. wyjeżdżał także na podhale i w tatry. malował pejzaże i portrety, a przede wszystkim sceny rodzajowe z życia wsi. obrazy kotsisa znajdują się dziś przeważnie w zbiorach muzealnych; na rynku antykwarskim stanowią prawdziwą rzadkość.

Śpiąca modelka, ok. 1870
olej, tektura, 25 x 32,5 cm;
z katalogu domu aukcyjnego agra-art;
(36595 bajtów)

uważna analiza portretu i porównanie go ze znanymi obrazami aleksandra kotsisa pozwala uznać obraz za dzieło tego artysty, co jest zgodne z wyrażoną na odwrocie opinią malarzy. włodzimierza tetmajera i leonarda lepszego, którzy w portretowanej dziewczynie rozpoznali modelkę kotsisa oraz ze zdaniem takich znawców malarstwa jak profesorowie feliks kopera i wincenty Łempowski. całkowicie natomiast należy wykluczyć domniemane autorstwo siemiradzkiego.

pejzaż z chatami, 1870
olej;
muzeum górnośląskie w bytomiu;
(61488 bajtów)

ostatnia chudoba
muzeum narodowe w warszawie;
(51289 bajtów)

realizm krytyczny w malarstwie przejawiał się w opisywaniu najskrajniejszych przypadków ludzkiej niedoli wynikłych z niesprawiedliwych układów społecznych. powstawały obrazy oskarżające, nawiązujące do społecznej reakcji. skrajna nędza galicyjskich chłopów była częstym przedmiotem obserwacji aleksandra kotsisa, czołowego przedstawiciela realistycznego nurtu w polskim malarstwie 2 połowy wieku xix. mroczne, kurne izby, wygaszone paleniska, puste garnki, a pośród tego wszystkiego śmierć, choroba, beznadziejna wegetacja pozbawionych najniezbędniejszych środków do życia ludzkich istot.
obraz ostatnia chudoba ukazujący zajęcie przez lichwiarza ostatniej kozy-żywicielki rodziny jest dziełem wstrząsającym, jednym z najwybitniejszych, jakie powstały u nas w zakresie tego gatunku.

matula pomarli, ok. 1867
olej, papier na płótnie, 40 x 61 cm;
lwowska galeria obrazów;
(15214 bajtów)

dzieci z osiołkiem, ok. 1870
olej, płótno, 33 x 46 cm;
lwowska galeria obrazów;
(22373 bajtów)

w szynku, ok. 1870
olej, karton, 39,5 x 50 cm;
lwowska galeria obrazów;
(18107 bajtów)

temat strony: malarstwo polskie
stworzono: 1 listopada 1998
aktualizowano: 1 listopada 1998
opracował: jacek kopeć