janisch, jerzy


janisch, jerzy (ur. 1901 grodek jagielloński1, zm. 1962 warszawa)
malarz, rysownik, członek-współzałożyciel zrzeszenia artes. studia malarskie rozpoczął na prywatnych lekcjach u z.albinowskiej i w.krycińskiego, później, w l. 1921-24 uczył się u k.sichulskiego w państwowej szkole przemysłowej we lwowie. w 1923 był w wiedniu, gdzie obejrzał wielką wystawę europejskiego malarstwa nowoczesnego. w l. 1924-25 i 1928-29 przebywał w paryżu. podczas drugiego tam pobytu nawiązał kontakty z czasopismem "l'art contemporain sztuka współczesna" i studiował w ecole nationale des beaux-asts. po powrocie do lwowa w 1929 założył z m.wysockim i a.kszywoblockim zrzeszenie artes. brał udział w wystawach tego ugrupowania we lwowie, warszawie i krakowie. od 1932 był członkiem lzzap, a od 1933 zespołu neoartes. w latach trzydziestych zajmował się także renowacją zabytkowych polichromii we lwowie. po ii wojnie światowej, którą przeżył w krakowie, osiadł ostatecznie w warszawie. według janischa "obraz nie jest intelektualnym ciastkiem w złotych ramach, jest narzędziem komunikowania wzruszeń, obrazu się nie maluje ani się go nie robi, lecz się przeżywa". w jego pracach zaobserwować można niespotykane w rzeczywistości zestawienia realnych przedmiotów i postaci, przypadkowe jakby fragmenty zapamiętanych obrazów, wyobrażeń i wspomnień. jego fantazyjno-groteskowe kompozycje były bliskie problematyce surrealizmu, który stanowił dla artysty swoisty katalizator poetyckiej wyobraźni. był również janisch autorem fotomontaży, utrzymanych w podobnym nastroju. gdy zrzeszenie artes faktycznie przestało istnieć, w przeciwieństwie do swoich kolegów, którzy zwrócili się ku innym kierunkom, pozostał on w kręgu poetyckiej fantazji i metafory, czego dowodem może być, powstały już w 1939 obraz mona liza u' sleepingu.

mona liza w slippingu, 1939
gwasz, papier, 93,5 x 149 cm;
muzeum narodowe w warszawie;
(39635 bajtów)


autoportret w lustrze
olej, płótno, 82 x 56 cm;
muzeum narodowe we wrocławiu;
(73767 bajtów)


strona główna strona wyżej bibliografia

o webart temat strony: malarstwo polskie
stworzono: 23 marca 1999
aktualizowano: 23 marca 1999
opracował: jacek kopeć