fałat, julian

fałat, julian (ur. 1853 tuligłowy k.przemyśla, zm. 1929 bystra k.bielska)
julian fałat urodził się 29.07.1853 r. w tuligłowach, zmarł 09.07.1929 r. w bystrej (Śląsk). w latach 1864-69 uczył się w gimnazjum w przemyślu, a następnie studiował w krakowskiej szkole sztuk pięknych u w.Łuszczkiewicza i l.dębowskiego. (1870-71). w latach 1872-73 pracował w odessie u gąsiorowskiego jako pomocnik architekta. od 1873 do 1878 przebywał w szwajcarii i monachium studiując na politechnice i pracując przy budowie kolei. w latach 1878-80 studiował malarstwo w akademii monachijskiej u a.strachubera i raaba. następnie na krótko osiedlił się w warszawie (1881-1886), odbywając w tym czasie liczne podróże (włochy, hiszpania, bliski wschód, ukraina, Żmudź, litwa). w 1886 r., po wystawieniu w berlinie cyklu akwarel z polowań u ks. radziwiłła w nieświeżu, został mianowany nadwornym malarzem polowań wilhelma ii. w berlinie przebywał do 1895 r. był tu organizatorem działu sztuki polskiej na wystawie międzynarodowej w 1891 r. ; w 1893 został mianowany członkiem berlińskiej akademii sztuki w latach 1894-95 podjął współpracę z w.kossakiem, j.stanisławskim i m.wywiórskim przy panoramie przejście przez berezynę. w latach 1895-1910 był dyrektorem krakowskiej szkoły sztuk pięknych, która zawdzięcza mu uzyskanie tytułu akademii (1900), a przede wszystkim zasadniczą reformę systemu studiów. w 1897 został członkiem towarzystwa artystów polskich "sztuka", biorąc udział we wszystkich niemal jego wystawach w kraju i za granicą. w 1910 osiadł w bystrej, opuszczając ją na krótko w 1920 r. (pobyt w toruniu) i 1921 r. kiedy został dyrektorem departamentu kultury i sztuki przy ministerstwie wyznań religijnych i oświecenia publicznego. prace swe wystawiał od 1878 w tzsp w warszawie (od 1890 był członkiem komitetu towarzystwa, w 1926 został jego członkiem honorowym) oraz na wystawach międzynarodowych, m.in. w paryżu - 1879, berlinie - 1891, monachium - 1892, dreźnie i wiedniu - 1894, st. louis - 1904.
wsławił się głównie jako akwarelista (sceny rodzajowe, myśliwskie, pejzaże zimowe, widoki architektury zabytkowej). wykonał również wiele rysunków o podobnej tematyce do czasopism krajowych i zagranicznych.

portret mężczyzny z fajką, 1881
akwarela, karton, 48 x 33,6 cm (w świetle ramy);
sygnowany l.d.: jul fałat | przemyśl | 81;
z katalogu domu aukcyjnego agra-art;
(72793 bajtów)

akwarela mężczyzna z fajką jest jedną z niewielu znanych dzisiaj wczesnych prac fałata, charakteryzujących się realizmem przedstawienia i drobiazgowym, starannym wykończeniem. artysta przy pomocy odmiennych środków próbował uzyskać efekt zbliżony do malarstwa olejnego. podobne prace wystawiane w krakowie, we lwowie i w warszawie spotykały się z uwagą i uznaniem krytyków.

pejzaż nadwodny, 1893
akwarela, karton, 31 x 62 cm;
sygnowany l.d.: jul fałat 93;
z katalogu domu aukcyjnego agra-art;
(29237 bajtów)

mistrzowsko namalowany pejzaż, w którym artysta, odmiennie niż we wcześniejszych pracach, operuje szerszą i rozlewniejszą plamą barwną, wykorzystując przy tym naturalną biel papieru.

pole wczesną jesienią
olej, płótno, 30 x 90 cm; sygnowany p.d.: jfałat 1909;
z katalogu domu aukcyjnego agra-art;

ujęty w szerokim panoramicznym widoku nastrojowy pejzaż jesienny wyróżniający się zaletami harmonijnych zestawień barwnych.

potok w śniegu, 1908
olej;
muzeum narodowe w krakowie;
(27793 bajtów)

kościół w osieku, 1906
akwarela;
muzeum narodowe w krakowie;
(46873 bajtów)

pod lasem
olej, płótno na kartonie, 71 x 101 cm;
lwowska galeria obrazów;
(50634 bajtów)

Śnieg
olej, płótno, 55 x 142 cm;
lwowska galeria obrazów;
(13777 bajtów)

temat strony: malarstwo polskie
stworzono: 1 listopada 1998
aktualizowano: 1 listopada 1998
opracował: jacek kopeć