webart: chwistek, leon

chwistek leon (ur. 1884 kraków, zm. 1944 barwisze k.moskwy)
filozof, matematyk, teoretyk sztuki, malarz, członek założyciel grupy formistów.
studiował na uniwersytecie jagiellońskim, gdzie w 1906 uzyskał stopień doktora filozofii, a w 1928 habilitował się z logiki matematycznej. w międzyczasie uzupełnił studia filozoficzne w getyndze. od 1906 był przez 20 lat był nauczycielem matematyki w gimnazjum, od 1922 wykładał na uniwersytecie jagiellońskim, a od 1930 do 1941 prowadził katedrę logiki matematycznej na uniwersytecie we lwowie. przez pewien czas (zapewne ok. 1902-1904 jako wolny słuchacz) studiował w krakowskiej asp pod kierunkiem j.mehoffera. w 1910 był w wiedniu; w latach 1913-1914 przebywał w paryżu studiując rysunek i poznając twórczość kubistów. począwszy od debiutu w 1917 na pierwszej wystawie formistycznej w krakowie uczestniczył we wszystkich prawie wystawach grupy, której był jednocześnie czołowym teoretykiem. tworzył wówczas kompozycje bliskie włoskiemu futuryzmowi. jego akty, portrety, kompozycje figuralne, krajobrazy i widoki fantastycznych miast miały precyzyjnie przemyślaną budowę o uproszczonych i silnie zgeometryzowanych formach. w 1922 rozpoczął formułowanie własnej "matematycznej" teorii malarskiej, tzw. strefizmu, wg której należy "dzielić pola widzenia wg jakości kształtów, barw, tempa wydarzeń itp." realizował te założenia w praktyce tworząc obrazy, w których strefy pokrewnych kształtów i kolorów przechodzą jedna w drugą. począwszy od opublikowanej w 1918 w tygodniku "maski" pracy pt. wielość rzeczywistości w sztuce ogłosił wiele artykułów teoretycznych i opracowań krytycznych tak w czasopismach artystycznych, jak i w prasie codziennej.