zycie i tworczosc - henryk berlewi.

berlewi, henryk (ur. 1894 warszawa, zm. 1967 paryż)
malarz, krytyk artystyczny, członek ugrupowania blok, syndicat de la presse artistique francaise oraz association internationale des critiques d'art (aica). studiował w warszawskiej ssp w l. 1904-09, w asp w antwerpii w l. 1909-10, w paryskiej ecole des beaux-arts w l. 1911-12 oraz w warszawskiej szkole rysunkowej w 1913. w l. 1914-18, dzięki docierającym do warszawy czasopismom, zainteresował się dadaizmem i futuryzmem, w 1921 zaś poznając el lissickiego pogłębił swą znajomość konstruktywizmu i suprematyzmu. od tego momentu wszedł zdecydowanie na drogę artystycznej awangardy. poglądy jego ugruntowały się w berlinie w l. 1922-23, kiedy przebywał tam w kręgu twórców takich, jak t.van doesburg, v.eggeling, m.van der rohe i l.afoholy nagy. berlewi zafascynowany pięknem i magią maszyny wprowadził do malarstwa technikę inspirowaną jej precyzją. była to mechanofaktura, której teorię opracował jeszcze w berlinie, a która polegała na mechanicznym odtwarzaniu uporządkowanych, schematycznych form (linii prostych i form geometrycznych) za pomocą perforowanych szablonów. kolorystyka ograniczała się do czerni i bieli, ożywionych niekiedy czerwieni. mechanofakturowe elementy w twórczości berlewiego pozwalają go uważać za prekursora późniejszego popartu i optycznego kinetyzmu. w 1928 opuścił artysta polskę oraz w pewnym sensie i awangardę. zamieszkał na stałe w paryżu, gdzie zajął się głównie malarstwem portretowym. do zagadnień mechanofaktury powrócił wszakże w 1957 podejmując ożywioną działalność i uczestnicząc w licznych wystawach sztuki abstrakcyjnej.