zycie i tworczosc - adler jankiel.

adler, jankiel (ur. 1895 tuszyn k. Łodzi, zm. 1949 aldbourne k. londynu)
malarz, grafik. studia artystyczne rozpoczął w polsce, kontynuował je w jugosławii, a następnie do 1918 w kunstgewerbeschule w barmen koło dusseldorfu. lata 1918-20 spędził w warszawie, współpracując równocześnie z łódzką grupą żydowskich malarzy i poetów jung idysz. w 1920 udał się do niemiec, gdzie osiadł w dusseldorfie. w latach 1924-30 odbywał też podróże do francji i hiszpanii. 1v 1931 zawarł znajomość z paulem klee na terenie kunstakademie w dusseldorfie. w 1933 opuścił niemcy i udał się do paryża. lata 1935-36 spędził w polsce. w 1935 miał w warszawie pierwszą dużą wystawę, prezentującą cały dotychczasowy jego dorobek. w l. 1936-37 odbył podróże do włoch, jugosławii, czechosłowacji, rumunii i zsrr. w l. 1937-38 mieszkał w paryżu, później w cagnes-sur-mer. w 1940 wstąpił do polskiej armii we francji i w tymże roku znalazł się z polskimi oddziałami w szkocji. zdemobilizowany w 1941 zamieszkał w kirkcudbright, następnie w londynie i aldbourne. istotny wpływ na twórczość adlera wywarła sztuka kleego, picassa i wiethiichtera. uprawiał malarstwo olejne, rysunek, akwarelę. tematyka jego prac to folklor żydowski, wątki biblijno-talmudyczne, motywy instrumentów i zwierząt, kompozycje abstrakcyjno-surrealistyczne (przejściowo w latach trzydziestych) oraz w ostatnim okresie przeżycia wojenne. obrazy adlera charakteryzując się fascynującą fakturą, ekspresyjną gwałtownością kompozycji, często monumentalizowanej, i błyskotliwą interpretacją koloru, kryją pod tymi zewnętrznymi elementami malarstwa prawdziwy dramat życia: nostalgię, pesymizm, poczucie nieuchronności przeznaczenia.